Kısa cevap: Sınav döneminde başarıyı destekleyen üç temel alışkanlık vardır: sabit saatlerde yeterli uyku, kahvaltı dahil düzenli ve dengeli öğünler, her gün kısa bir hareket ve ekransız dinlenme zamanı. Bunlar “ek” değil; çalışma planının bir parçasıdır. Aşırı ders çalışıp uykudan ve yemekten kısmak kısa vadede net kazandırmaz, çoğu zaman kaybettirir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi bir tavsiye yerine geçmez.
Uyku: kaç saat, ne zaman?
Çocuklar için uzmanların önerdiği uyku süresi yaşa göre değişir. Ortaokul ve lise çağında yaklaşık 8-10 saat, 12 yaşın altında ise daha fazla uyku önerilir. Bu süreyi sürekli kısaltan bir öğrenci ertesi gün dikkat, hafıza ve ruh hali açısından zorlanır. Öğrenilenlerin kalıcı hafızaya yerleşmesi de büyük oranda uykuda gerçekleşir.
Sabit bir uyku ve uyanış saati belirlemek, uyku süresinden bile önemli olabilir. Hafta sonu geç yatan çocuk pazartesi sabahı yorgun kalkar. LGS oturumları sabah başladığı için (sözel oturum son yıllarda 09.30’da), sabah uyanık kalabilmek sınava yönelik bir hazırlıktır.
Ekran ve uyku
Yatmadan önce telefon ve tablet kullanımı uykuya dalmayı zorlaştırabilir. Uyumadan bir saat önce ekranları kapatmak ve telefonu yatak odasından çıkarmak pratik ve etkili bir kuraldır. Bu konuda ekran süresi yazımıza göz atın.
Beslenme: nelere dikkat edilmeli?
Kahvaltıyı atlamayın. Okul ve çalışma günü uzun süren bir zihinsel yoğunluktur. Peynir, yumurta, süt, tam tahıllı ekmek ya da yulaf gibi doyurucu bir kahvaltı günün ilk yarısında enerji sağlar.
Düzenli öğünler. Öğün atlayıp çok geç saatte aşırı yemek, hem uykuyu hem odaklanmayı bozar. Çalışma arasında kuruyemiş, meyve, yoğurt gibi hafif atıştırmalıklar iyi bir seçimdir.
Su için. Hafif susuzlukta bile dikkat düşebilir. Çalışma masasında yanında su bulunması altın kural gibidir.
Enerji içecekleri ve aşırı kafein. Çocuklarda ve gençlerde önerilmez. Kalp çarpıntısı, huzursuzluk ve uyku bozukluğu yapabilir. Çay ve kola gibi kafeinli içeceklerin de yatmadan önceki saatlerde tüketilmemesi iyi olur.
Sınav günü yeni bir şey denemeyin. Sınav sabahı ve öğle arası bildik, hafif yiyecekler tercih edilmeli. Alerji ya da sindirim hassasiyeti olan çocukların beslenmesi konusunda hekiminize danışın.
Hareket ve dinlenme
Günde 20-30 dakikalık bir yürüyüş, bisiklet ya da oyun, zihni toparlar ve stresi azaltır. Hafta sonu bir yarım gün aile ile geçirilen ekransız zaman, uzun dönem motivasyonu korur. Dinlenme “kayıp zaman” değil, sınav yolculuğunun yakıtıdır.
Bunu çalışma planına nasıl yerleştirmeli?
Çalışma planı yaparken önce uyku ve öğün saatlerini ve hareket bloğunu işaretleyin; kalan boşluklara ders çalışmasını yerleştirin. Örnek bir haftalık çalışma planını 8. sınıf haftalık LGS çalışma programı yazımızda bulabilirsiniz. Evde çalışma ortamı için evde verimli çalışma düzeni yazımıza bakın.
Ne zaman uzmana danışılmalı?
İki haftadan uzun süren uykusuzluk, iştah kaybı ya da aşırı yeme, sürekli bitkinlik, sık baş ya da karn ağrısı gibi belirtiler yalnızca sınav stresi olmayabilir. Bu durumda okulun rehber öğretmeniyle ve çocuğunuzun hekimiyle görüşmek doğru adımdır. Sınav kaygısı konusunda bu yazımıza da göz atın.
Yeni Nesil Eğitim Kurumları’nda düzenli rehberlik görüşmeleri tüm programlara dahildir. Çocuğunuzun sınav dönemindeki durumunu konuşmak isterseniz bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Sınav döneminde çocuk kaç saat uyumalı?
Yaşa göre değişir. Ortaokul ve lise çağında genel öneri yaklaşık 8-10 saattir; 12 yaş altındaki çocuklar daha fazla uykuya ihtiyaç duyar. Sabit uyku saati de uyku süresi kadar önemlidir.
Enerji içeceği ders çalışmaya yardımcı olur mu?
Çocuklar için önerilmez. Kafein ve şekerin yüksek olması huzursuzluk ve uyku bozukluğu yapabilir. Su, meyve ve düzenli öğün daha güvenli bir seçimdir.
Sınav sabahı ne yemeli?
Her zaman yediği hafif ve doyurucu bir kahvaltı en güvenlisidir. Yumurta, peynir, süt, tam tahıllı ekmek gibi bildik yiyecekler tercih edilebilir.
Geç saatlere kadar çalışmak fayda sağlar mı?
Çoğu öğrenci için fayda sağlamaz. Uyku sırasında öğrenilen bilgi kalıcı hafızaya yerleşir. Uykuyu kısaltmak ertesi gün dikkat ve hafızayı düşürür.
Bu yazı Yeni Nesil Eğitim Kurumları Akademik Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: Eylül 2026.
