Sınav kaygısı, sınava hazırlanan hemen her öğrencide bir ölçüde görülür. Sorun kaygının varlığı değil, şiddetidir. Amacınız kaygıyı ortadan kaldırmak değil, çocuğunuzun onu tanımasına ve taşıyabilmesine yardım etmek olmalı.
Kaygı normaldir, sorun şiddetidir
Sınavdan önce heyecanlanmak, biraz gerilmek performansı düşürmez, çoğu zaman yükseltir. Endişelenmeniz gereken nokta şudur: kaygı çalışmayı engelliyor mu? Çocuk masaya oturamıyorsa, denemeye girmek istemiyorsa ya da sınavdan günler önce uykusu bozuluyorsa, artık normal sınırın dışındasınız demektir.
Kaygıyı yok etmeye çalışmayın, adlandırın
«Boş ver, önemli değil» demek kaygıyı azaltmaz; çocuğa hissettiğinin yersiz olduğunu söyler. Bunun yerine adlandırın: «Yarınki deneme için gergin görünüyorsun, haklısın da, önemli bir deneme.» Duygusu tanındığında, çocuk onunla tek başına uğraşmayı bırakır.
Bedensel belirtileri ciddiye alın
Sınav öncesi karın ağrısı, baş ağrısı, uyuyamama ya da iştahsızlık sık görülür. Bunlar uydurma değildir; kaygının bedene yansımasıdır. Geçiştirmeyin, ama üzerine de fazla gitmeyin. «Sınav dönemlerinde böyle olabiliyor, geçecek» demek çoğu zaman yeterlidir.
«Merak etme» demek işe yaramaz
Kaygılı bir çocuğa merak etmemesini söylemek, sorunu ona geri verir. Onun yerine somut olun: yarın kaçta kalkacak, çantasına ne koyacak, sınavda ilk hangi dersi yapacak. Belirsizlik azaldıkça kaygı da azalır. Plan yapmak, en etkili sakinleştiricidir.
Deneme sınavlarını prova gibi kullanın
Düzenli deneme, kaygının en iyi panzehiridir. Sınav ortamına alışan öğrenci, asıl sınavda daha az sürprizle karşılaşır. Bu yüzden denemeyi bir ölçüm aracı kadar bir alışma aracı olarak da görün. Deneme sonrası konuşmayı nette değil, süreçte tutun: «Zamanı nasıl kullandın?»
Kendi kaygınızı çocuğa taşımayın
Velinin kaygısı, çocuğun kaygısından daha bulaşıcıdır. Her akşam sınavdan konuşmak, akrabalara puan hedeflerini anlatmak, evde sürekli LGS konuşulması çocuğun üstündeki yükü büyütür. Günün en az bir öğününde sınavdan hiç bahsetmeyin.
Ne zaman destek almalısınız
Kaygı iki haftadan uzun süredir uykuyu, iştahı ya da okula gitmeyi etkiliyorsa, tek başınıza taşımayın. Rehber öğretmenle konuşun. Bizde rehberlik görüşmeleri sadece sorun çıktığında değil, süreç boyunca düzenli yapılır; erken fark edilen kaygı çok daha kolay yönetilir.
